Na jaren van ongemak en twijfel rond De Speeldoos komt er eindelijk rust en duidelijkheid. Per 1september 2026 wordt de gemeente eigenaar van het gebouw en stopt de formele samenwerking met Stichting Theater de Speeldoos. Voor anderhalf miljoen koopt de gemeente het pand, de stichting gaat zich richten op het bevorderen van cultuur en amateurkunsten in Vught. De gemeente neemt de exploitatie van het gebouw over, en de huidige gebruikers blijven welkom.
Korte voorgeschiedenis
Heb je geen behoefte aan extra achtergrondinformatie, lees dan verder bij kopje “commissievergadering”
In 1977 is het huidige gebouw, onder architectuur van Theo Mickers, gebouwd als muziekschool met auditorium. Een jaar later al verbouwd tot theater met 320 zitplaatsen.
Onder de gedachte “de overheid bepaalt niet wat goede en slechte kunst is”(*), werden het pand en de exploitatie, om niet, overgedragen aan “Stichting Theater de Speeldoos”. Al snel was er verschil van inzicht, tussen gemeente en de stichting. Ook het gezamenlijke plan om het pand te slopen en een nieuw multifunctioneel centrum, in combinatie met woningbouw neer te zetten, bleek te duur. De samenwerking verbitterde. Na bemiddeling van Onno Hoes kwam er klaarheid, de gemeente koopt het pand en de formele samenwerking tussen gemeente en stichting stopt per 1september 2026.
Commissievergadering 15 jan 2026
Het college vraagt de raad om akkoord te gaan met de renovatie. Dit omdat nieuwbouw veel duurder zal zijn en dat tijdelijke huisvesting van de huidige gebruikers te kostbaar is. Tevens om een exploitatiebudget van 496.880 euro ex BTW, beschikbaar te stellen voor projectopdracht en herstart bouwproject.
Ondanks financieel spannende tijden zijn alle partijen voor renovatie. Cultuur is een belangrijk bindmiddel in de samenleving. Dat mag wat kosten en voor renovatie geldt dat goedkoop duurkoop is.
PvdA-GroenLinks vindt meedenken van gebruikers belangrijk. Alle partijen vinden dat het pand goed toegankelijk moet zijn voor alle inwoners. Meer groen rond het gebouw. Duurzaamheid, in materialen en levensduur van het pand, zijn essentieel.
We zijn toch wat verrast over mededeling dat verbouw goedkoper is dan nieuwbouw, dat is anders dat wat ons in het verleden voorgehouden is.
Er is een kans dat De Speeldoos de status van gemeentelijk monument krijgt. Dat zal de verbouwing beïnvloeden. Ook is er een kans dat de gebruikers tijdens de verbouwing niet kunnen blijven oefenen. Dit vanwege overlast door de bouwwerkzaamheden. Dan moet er toch ruimte elders gezocht worden. Dat heeft behoorlijke invloed op de kosten.
Rekening houden met groei
Vught is een groeigemeente. Daarmee stijgt de behoefte aan cultuureducatie. Zonde als de Speeldoos over een aantal jaren te klein blijkt. Hier dient in de verdere uitwerking van de plannen rekening mee gehouden te worden. Deze verbouwing is niet voor de komende 5 jaar, maar dient te voorzien in de behoefte voor de komende 20 to 30 jaar. Wij vragen ons af of verbouw van het huidige gebouw wel voldoende ruimte biedt voor de verwachte groei. Het kan niet zo zijn dat we over 5 tot 10 jaar tot de conclusie komen dat het gebouw te klein is. Dan kunnen we nu beter een andere keuze maken.
Met het groeien van de gemeente komen er raadsleden bij. Past dat in de huidige raadszaal? Zijn daar dure verbouwingen nodig? Is een verhuizing naar de Speeldoos te verkennen? Eventueel bij het maken van renovatieplannen, al rekening mee houden.
Alle partijen hebben het college verzocht om de raad regelmatig en goed op de hoogte te houden. Dat is door de wethouder toegezegd. De wethouder heeft ook aangegeven alle suggesties die door de raad geopperd zijn mee te nemen in de verdere uitwerking van de plannen.
PvdA-GroenLinks ziet de verdere uitwerking met belangstelling tegemoet. Wij zullen deze kritisch blijven beoordelen om te zorgen dat er een gebruiksvriendelijke, goed toegankelijk en naar de wensen van de gebruikers vernieuwde Speeldoos gerealiseerd wordt.
Rob Duijghuisen
